Προσδεθείτε: Έρχεται βαρύς «ενεργειακά» χειμώνας – Στο στόχαστρο φυσικό αέριο και ρεύμα

Οι χαμηλές ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η εξάρτηση από το LNG δημιουργούν ένα δύσκολο ενεργειακό παζλ για τον χειμώνα 2026-2027

Ο χειμώνας μπορεί να αργεί ακόμη, όμως στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας τα «καμπανάκια» έχουν ήδη αρχίσει να χτυπούν.

Η Ευρώπη μπαίνει στην τελική ευθεία για τη χειμερινή περίοδο με τις αποθήκες φυσικού αερίου σε ιδιαίτερα χαμηλά για την εποχή επίπεδα. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι οι αποθήκες βρίσκονται περίπου στο 58% της χωρητικότητάς τους, επίπεδο που χαρακτηρίζεται εξαιρετικά χαμηλό για τις αρχές Αυγούστου.

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα: όσο μικρότερα είναι τα αποθέματα πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία της αγοράς σε μια ξαφνική αύξηση της ζήτησης ή σε μια νέα διαταραχή της προσφοράς.

Το φυσικό αέριο στο επίκεντρο

Η Ευρώπη έχει μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο και στηρίζεται περισσότερο στις εισαγωγές LNG. Αυτό όμως σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές τιμές επηρεάζονται περισσότερο από τον διεθνή ανταγωνισμό για φορτία LNG.

Ήδη η τιμή του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά κινείται σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από εκείνα της προ κρίσης περιόδου, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι ένας ψυχρός χειμώνας ή μια νέα διαταραχή στην παγκόσμια αγορά θα μπορούσε να προκαλέσει νέα άνοδο.

Παράλληλα, εκτιμήσεις της αγοράς που δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο ανέβαζαν τις προβλέψεις για το TTF, με την τιμή να εκτιμάται γύρω στα 60 ευρώ/MWh μέχρι τον Σεπτέμβριο και περίπου στα 53 ευρώ/MWh το τέταρτο τρίμηνο του 2026.

Και το ρεύμα ακολουθεί

Το φυσικό αέριο δεν αφορά μόνο όσους χρησιμοποιούν αέριο για θέρμανση.

Συνδέεται άμεσα και με την ηλεκτροπαραγωγή. Όταν αυξάνεται η τιμή του φυσικού αερίου, αυξάνεται η πίεση και στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ήδη από τον Μάιο τα συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας για τον ευρωπαϊκό χειμώνα εμφάνιζαν σημαντικό premium σε σχέση με τις τιμές αναφοράς του επόμενου έτους, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα δουν υποχρεωτικά μια συγκεκριμένη αύξηση στους λογαριασμούς τους. Σημαίνει όμως ότι η αγορά εισέρχεται στον χειμώνα με αυξημένο κίνδυνο μεταβλητότητας.

Γιατί η Ελλάδα πρέπει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις

Η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της στον χάρτη του LNG και διαθέτει υποδομές που συμβάλλουν στην ασφάλεια εφοδιασμού.

Όμως η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας είναι ενιαία και οι διεθνείς τιμές επηρεάζουν τελικά και την ελληνική αγορά.

Γι’ αυτό και οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καλέσει τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν έγκαιρα στην πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου και στην προετοιμασία για τον χειμώνα 2026-2027.

Δεν είναι μόνο θέμα θέρμανσης

Ένας «βαρύς» ενεργειακά χειμώνας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα υπάρξουν ελλείψεις ή διακοπές ρεύματος.

Το μεγαλύτερο άμεσο ρίσκο είναι οικονομικό.

Ακριβότερο φυσικό αέριο μπορεί να σημαίνει ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια, υψηλότερο κόστος παραγωγής για επιχειρήσεις και βιομηχανίες και τελικά πρόσθετη πίεση στο κόστος ζωής.

Και αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις αυξήσεις του ενεργειακού κόστους.

Το κρίσιμο τρίπτυχο

Οι επόμενοι μήνες θα κριθούν σε μεγάλο βαθμό από τρεις παράγοντες:

1. Πόσο γρήγορα θα γεμίσουν οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου.

2. Τι θα συμβεί στις διεθνείς αγορές LNG και στην ευρύτερη γεωπολιτική κατάσταση.

3. Πόσο βαρύς θα είναι τελικά ο χειμώνας στην Ευρώπη.

Αν οι καιρικές συνθήκες είναι ήπιες και η προσφορά παραμείνει επαρκής, οι πιέσεις μπορούν να περιοριστούν.

Αν όμως συνδυαστούν χαμηλές θερμοκρασίες, αυξημένη ζήτηση και προβλήματα στην παγκόσμια τροφοδοσία, τότε η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ενεργειακών ανατιμήσεων.

Γι’ αυτό και το μήνυμα των αγορών είναι σαφές: ο χειμώνας δεν έχει έρθει ακόμη, αλλά η προετοιμασία του έχει ήδη ξεκινήσει. Και αυτή τη φορά, το κόστος της ενέργειας είναι ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα.