Οι παλαιού τύπου ελληνικές ταυτότητες παύουν να πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές – Υποχρεωτική η νέα ταυτότητα για έκδοση διαβατηρίου

Στην τελική φάση περνά η αντικατάσταση των παλαιών αστυνομικών ταυτοτήτων, καθώς από τη Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026 τα παλαιού τύπου ελληνικά δελτία, τα οποία δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη —τη γνωστή ένδειξη MRZ— παύουν να θεωρούνται έγκυρα με βάση τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας.

Η ημερομηνία δεν αποτελεί νέα απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης. Προκύπτει από τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την ασφάλεια των δελτίων ταυτότητας, ο οποίος ορίζει ότι έγγραφα χωρίς τα ελάχιστα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας και χωρίς λειτουργική ζώνη MRZ παύουν να ισχύουν το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2026. Η ίδια πρόβλεψη διατηρήθηκε και στον νεότερο Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2025.

Τι σημαίνει η λήξη της προθεσμίας

Οι παλιές ελληνικές ταυτότητες είναι τα γνωστά χάρτινα, πλαστικοποιημένα δελτία μπλε χρώματος. Δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη, προηγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας και ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης βιομετρικών δεδομένων.

Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει διευκρινίσει ότι οι συγκεκριμένες ταυτότητες εμπίπτουν στην κατηγορία των εγγράφων που παύουν να ισχύουν στις 3 Αυγούστου 2026.

Στην πράξη, από την ημερομηνία αυτή η παλιά ταυτότητα δεν πρέπει να θεωρείται ασφαλές και έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο για μετακινήσεις σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ζώνης Σένγκεν. Ο πολίτης που θέλει να ταξιδέψει θα πρέπει να διαθέτει νέα ταυτότητα ή έγκυρο διαβατήριο.

Χωρίς νέα ταυτότητα δεν εκδίδεται διαβατήριο

Μία από τις πιο άμεσες συνέπειες αφορά την έκδοση ελληνικού διαβατηρίου.

Η Διεύθυνση Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας αναφέρει επισήμως ότι από τις 3 Αυγούστου 2026 και μετά, οι πολίτες ηλικίας άνω των 12 ετών πρέπει υποχρεωτικά να επιδεικνύουν νέα ταυτότητα για να υποβάλουν αίτηση έκδοσης διαβατηρίου.

Επομένως, ένας πολίτης που εξακολουθεί να έχει μόνο την παλιά ταυτότητα δεν θα μπορεί πρώτα να εκδώσει διαβατήριο και μετά να αντικαταστήσει την ταυτότητά του. Θα πρέπει να ολοκληρώσει προηγουμένως την έκδοση του νέου δελτίου.

Υπάρχει πρόστιμο για όσους δεν την αλλάξουν;

Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί γενικό, αυτόματο διοικητικό πρόστιμο που να επιβάλλεται στις 3 Αυγούστου σε κάθε πολίτη που δεν έχει προλάβει να εκδώσει τη νέα ταυτότητα.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η παλιά ταυτότητα θα συνεχίσει να χρησιμοποιείται χωρίς προβλήματα. Ο κάτοχός της μπορεί να αντιμετωπίσει δυσκολίες ή άρνηση αποδοχής του εγγράφου:

  • σε ταξίδια στο εξωτερικό,
  • στην έκδοση ή ανανέωση διαβατηρίου,
  • σε διαδικασίες όπου απαιτείται ισχυρή και έγκυρη ταυτοποίηση,
  • σε συναλλαγές κατά τις οποίες ο φορέας ελέγχει την ισχύ και την ασφάλεια του εγγράφου.

Η ακριβής αντιμετώπιση στις καθημερινές συναλλαγές θα εξαρτάται από τη διαδικασία και τον φορέα. Ωστόσο, η αντικατάσταση δεν πρέπει να αναβληθεί, καθώς η παλιά ταυτότητα έχει πλέον φτάσει στο ευρωπαϊκό όριο απόσυρσής της.

Πώς κλείνεται το ραντεβού

Ο πολίτης μπορεί να κλείσει ψηφιακό ραντεβού μέσω της σχετικής υπηρεσίας του gov.gr και να επιλέξει την αστυνομική αρχή που τον εξυπηρετεί, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του.

Τα διαθέσιμα ραντεβού εμφανίζονται για χρονικό διάστημα έως 90 ημερών. Ο πολίτης μπορεί να προγραμματίσει ραντεβού για τον εαυτό του και για ανήλικο τέκνο άνω των 12 ετών. Σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής ακολουθείται ειδική διαδικασία μέσω της αρμόδιας αστυνομικής υπηρεσίας.

Προσωπικός Αριθμός πριν από την έκδοση

Για την ολοκλήρωση της διαδικασίας έκδοσης της νέας ταυτότητας απαιτείται, για όσους είναι δικαιούχοι, να έχει εκδοθεί Προσωπικός Αριθμός.

Εξαίρεση προβλέπεται για πολίτες οι οποίοι έχουν προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες, αλλά η απόδοση του Προσωπικού Αριθμού δεν ολοκληρώθηκε χωρίς δική τους υπαιτιότητα.

Πόσο κοστίζει και πόσο διαρκεί

Για την έκδοση της νέας ταυτότητας απαιτείται ηλεκτρονικό παράβολο 10 ευρώ, ενώ για τους πολύτεκνους το αντίστοιχο παράβολο ανέρχεται σε 5 ευρώ. Προστίθεται ένσημο της Ελληνικής Αστυνομίας ύψους 0,50 ευρώ.

Η φωτογραφία μπορεί να ληφθεί στην αστυνομική αρχή ή να υποβληθεί ψηφιακά από πιστοποιημένο φωτογράφο μέσω της υπηρεσίας myPhoto. Κατά τη διαδικασία λαμβάνονται δύο δακτυλικά αποτυπώματα, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται για περιπτώσεις πραγματικής αδυναμίας.

Η κανονική διάρκεια ισχύος του νέου δελτίου είναι δέκα χρόνια. Σε περίπτωση προσωρινής αδυναμίας λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων μπορεί να εκδοθεί δελτίο περιορισμένης ισχύος, διάρκειας έως 12 μηνών.

Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

Όσοι εξακολουθούν να διαθέτουν την παλιά μπλε ταυτότητα πρέπει να προγραμματίσουν την αντικατάστασή της το συντομότερο δυνατόν και να μην περιμένουν μέχρι να χρειαστούν επειγόντως διαβατήριο ή ταξίδι.

Η 3η Αυγούστου 2026 δεν σημαίνει ότι επιβάλλεται αυτομάτως πρόστιμο σε όλους όσοι δεν έχουν προλάβει. Σημαίνει, όμως, ότι το παλιό έγγραφο βρίσκεται πλέον εκτός των υποχρεωτικών ευρωπαϊκών προδιαγραφών και η χρήση του θα δημιουργεί όλο και περισσότερους πρακτικούς περιορισμούς.

Πηγές: Ελληνική Αστυνομία, gov.gr, Διεύθυνση Διαβατηρίων, Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΒΟΧΑΣ – vimavochas.gr