Μία από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής πολιτικής ιστορίας εκτυλίχθηκε τη νύχτα της 2ας προς την 3η Σεπτεμβρίου 1843, όταν ο λαός της Αθήνας και η φρουρά της πρωτεύουσας απαίτησαν από τον βασιλιά Όθωνα την παραχώρηση Συντάγματος, βάζοντας τέλος στην περίοδο της απόλυτης μοναρχίας. 

Ο Όθων είχε αναλάβει τη βασιλεία της Ελλάδας σε ένα καθεστώς απόλυτης μοναρχίας. Μέχρι το 1843 η χώρα δεν διέθετε ισχύον Σύνταγμα και η απαίτηση για συνταγματικές μεταρρυθμίσεις είχε ενταθεί. Η περίοδος της απόλυτης μοναρχίας, σύμφωνα με τη συνταγματική ιστορία της Βουλής των Ελλήνων, διήρκεσε από το 1832 έως το 1843.

 

Καλλέργης και Μακρυγιάννης στην πρώτη γραμμή

Καθοριστικό ρόλο στα γεγονότα διαδραμάτισαν ο συνταγματάρχης Δημήτριος Καλλέργης, επικεφαλής του Ιππικού στην Αθήνα, και ο αγωνιστής της Επανάστασης του 1821 Ιωάννης Μακρυγιάννης.

Το κίνημα εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 3ης Σεπτεμβρίου 1843. Η Φρουρά των Αθηνών στασίασε και, με επικεφαλής τον Καλλέργη, κατευθύνθηκε προς τα Βασιλικά Ανάκτορα, το κτίριο στο οποίο σήμερα στεγάζεται η Βουλή των Ελλήνων.

Μπροστά από τα Ανάκτορα συγκεντρώθηκαν στρατιώτες και πολίτες, με κεντρικό αίτημα την παραχώρηση Συντάγματος. Η Βουλή αναφέρει ότι στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 σημειώθηκε λαϊκή εξέγερση και στάση της φρουράς των Αθηνών, με επικεφαλής τον Δημήτριο Καλλέργη.

«Ζήτω το Σύνταγμα»

Ο Καλλέργης πίεσε τον Όθωνα να αποδεχθεί το αίτημα για συνταγματική μεταρρύθμιση. Παράλληλα, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο συγκλήθηκε περίπου στις 3 τα ξημερώματα, συνέταξε προκήρυξη με την οποία αναγνώριζε το κίνημα και ζητούσε από τον βασιλιά την παραχώρηση Συντάγματος.

Τις πρωινές ώρες, ειδική επιτροπή παρουσίασε στον Όθωνα τις αποφάσεις του Συμβουλίου. Τελικά ο βασιλιάς αποδέχθηκε τα αιτήματα των κινηματιών και συμφώνησε στη σύγκληση Εθνικής Συνέλευσης, η οποία θα προχωρούσε στην κατάρτιση Συντάγματος.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδότησε το τέλος της απόλυτης μοναρχίας στην Ελλάδα και την έναρξη της περιόδου της συνταγματικής μοναρχίας.

Το Σύνταγμα του 1844

Το Σύνταγμα δεν ψηφίστηκε την ίδια νύχτα. Μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου συγκλήθηκε Εθνική Συνέλευση και το 1844 ψηφίστηκε το νέο Σύνταγμα, το πρώτο του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους μετά το 1830.

Το Σύνταγμα του 1844 καθιέρωσε την κληρονομική συνταγματική μοναρχία. Η νομοθετική εξουσία ασκούνταν από τον βασιλιά μαζί με την εκλεγμένη Βουλή και τη διορισμένη Γερουσία, ενώ αναγνωρίζονταν και θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα.

Πώς πήρε το όνομά της η Πλατεία Συντάγματος

Τα γεγονότα της 3ης Σεπτεμβρίου συνδέθηκαν για πάντα με την περιοχή μπροστά από τα τότε Βασιλικά Ανάκτορα. Η σημερινή Πλατεία Συντάγματος πήρε την ονομασία της από την απαίτηση των συγκεντρωμένων για Σύνταγμα και τα γεγονότα που οδήγησαν στην πολιτειακή αλλαγή.

Η 3η Σεπτεμβρίου 1843 έμεινε έτσι στην ελληνική ιστορία ως η ημέρα κατά την οποία η κοινή κινητοποίηση στρατού και πολιτών υποχρέωσε τον Όθωνα να αποδεχθεί τη μετάβαση από την απόλυτη στη συνταγματική μοναρχία.

ΠΗΓΗ: vimavochas.gr – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΒΟΧΑΣ