Η διπλωματική κρίση ανάμεσα στην Ισπανία και την Ιταλία κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τις δύο χώρες να προχωρούν σε αμοιβαίους συνοριακούς ελέγχους, σε μια πρωτοφανή σύγκρουση για τη διαχείριση του μεταναστευτικού μέσα στη ζώνη Σένγκεν.

Η αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική. Η Ιταλία, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας και φόβους για νέες μεταναστευτικές ροές, επέβαλε ελέγχους σε ταξιδιώτες που έρχονται από την Ισπανία. Η Ρώμη υποστηρίζει ότι το μέτρο είναι απαραίτητο μέχρι να υπάρξουν επαρκείς εγγυήσεις για την ασφάλεια.

Η Μαδρίτη αντέδρασε σκληρά. Η ισπανική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε αντίστοιχους ελέγχους σε επιβάτες που φθάνουν από την Ιταλία, αεροπορικώς ή ακτοπλοϊκώς. Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ τα μεσάνυχτα του Σαββάτου και προβλέπεται να παραμείνει έως τις 7 Σεπτεμβρίου.

Η σύγκρουση ξεπερνά το μεταναστευτικό

Η αντιπαράθεση πλέον έχει αποκτήσει καθαρά πολιτικές διαστάσεις. Η κυβέρνηση Σάντσεθ θεωρεί αδικαιολόγητη την ιταλική απόφαση και υποστηρίζει ότι η κρίση στη Θέουτα δεν δημιούργησε μεταναστευτικό κύμα προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Από την άλλη πλευρά, η Τζόρτζια Μελόνι επιμένει ότι η Ιταλία έχει δικαίωμα να προστατεύσει τα σύνορά της και να λάβει προληπτικά μέτρα για την εθνική ασφάλεια. Η Ρώμη έχει μάλιστα αφήσει να εννοηθεί ότι οι περιορισμοί θα παραμείνουν τουλάχιστον έως τις 15 Αυγούστου, ενώ η Μαδρίτη είχε προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με αντίστοιχα μέτρα εάν η Ιταλία δεν υποχωρούσε.

Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα σοβαρό για την Ευρωπαϊκή Ένωση: δύο μεγάλες χώρες της Μεσογείου συγκρούονται πλέον ανοιχτά για ένα ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής — την ελεύθερη μετακίνηση εντός της Σένγκεν.

Η κρίση αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο. Η Ευρώπη εξακολουθεί να μην έχει ενιαία γραμμή για το μεταναστευτικό. Άλλες κυβερνήσεις ζητούν αυστηρότερους ελέγχους και προστασία των εξωτερικών συνόρων, ενώ άλλες επιμένουν σε διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.

Και όσο η αντιπαράθεση Μαδρίτης–Ρώμης συνεχίζεται, το ερώτημα που τίθεται πλέον στις Βρυξέλλες είναι εάν πρόκειται για μια προσωρινή κρίση ή για ένα ακόμη σοβαρό ρήγμα στην ευρωπαϊκή ενότητα.

Η Ευρώπη μπήκε σε μια νέα δύσκολη φάση: το Σένγκεν δοκιμάζεται, οι κυβερνήσεις τραβούν διαφορετικούς δρόμους και το μεταναστευτικό μετατρέπεται ξανά σε πεδίο σκληρής πολιτικής σύγκρουσης.