Ο χαρακτηριστικός ήχος του ξύλινου σημάντρου, που ακούγεται ακόμη και σήμερα σε πολλά ορθόδοξα μοναστήρια, αποτελεί μία από τις παλαιότερες παραδόσεις της μοναστικής ζωής.

Το σήμαντρο –γνωστό και ως τάλαντο– είναι συνήθως μία μακρόστενη ξύλινη πλάκα, την οποία ο μοναχός κρούει ρυθμικά με ξύλινο σφυρί, καλώντας την αδελφότητα στις ιερές ακολουθίες.

Είναι παλαιότερο από τη χρήση της καμπάνας στην Ανατολή

Για αιώνες οι Ανατολικές Εκκλησίες χρησιμοποιούσαν το σήμαντρο για να καλούν τους πιστούς στη λατρεία. Η χρήση των καμπανών επικράτησε αργότερα, χωρίς όμως το σήμαντρο να εξαφανιστεί από την ορθόδοξη μοναστηριακή παράδοση.

Σήμερα, ιδιαίτερα στα μοναστήρια και στο Άγιον Όρος, σήμαντρα και καμπάνες μπορούν να χρησιμοποιούνται παράλληλα, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και ανάλογα με την τάξη κάθε μονής.

Τι συμβολίζει το ξύλινο σήμαντρο

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η κρούση του ξύλινου σημάντρου συνδέεται συμβολικά με το ξύλο που κρούει ο Νώε πριν από τον Κατακλυσμό, καλώντας τους ανθρώπους προς την Κιβωτό.

Αντίστοιχα, μέσα στη μοναστηριακή ζωή το σήμαντρο καλεί τους μοναχούς και τους πιστούς στην Εκκλησία και στην προσευχή.

Υπάρχει επίσης διάκριση μεταξύ διαφορετικών σημάντρων. Στη μοναστηριακή παράδοση συναντώνται το μικρό και το μεγάλο ξύλινο σήμαντρο, αλλά και το σιδερένιο σήμαντρο, με τη χρήση τους να καθορίζεται από την ακολουθία και το τυπικό της μονής.

Ο ήχος που οργανώνει τη ζωή του μοναστηριού

Πέρα από τον συμβολισμό, το σήμαντρο έχει και απολύτως πρακτική λειτουργία: αναγγέλλει την ώρα της ακολουθίας και καλεί την αδελφότητα στον ναό.

Ιστορικές αναφορές για την ορθόδοξη μοναστική ζωή καταγράφουν το σήμαντρο ως μέσο που καλούσε τους μοναχούς ακόμη και στις νυχτερινές ακολουθίες και στον Όρθρο.

Έτσι, όταν σε ένα μοναστήρι ακούγεται πρώτα το ξύλινο «τακ-τακ» αντί για τον δυνατό ήχο της καμπάνας, δεν πρόκειται για μια τυχαία επιλογή. Είναι η συνέχιση μιας παράδοσης αιώνων που παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.

ΠΗΓΗ: vimavochas.gr – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΒΟΧΑΣ