Ένας ξύλινος ταφικός θάλαμος του 10ου αιώνα, μέσα στον οποίο βρέθηκαν τα λείψανα ενός άνδρα μαζί με ένα άλογο και έναν σκύλο, ήρθε στο φως στη Ρωσία, προσφέροντας στους αρχαιολόγους νέα στοιχεία για την ελίτ που ζούσε στην περιοχή πριν από περίπου 1.000 χρόνια.

Η ανακάλυψη έγινε στο μεσαιωνικό νεκροταφείο Gnezdilovo, κοντά στο Suzdal, από τη Σουζνταλική Αρχαιολογική Αποστολή του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και του Κρατικού Ιστορικού Μουσείου.

Πρόκειται, σύμφωνα με τους ερευνητές, για το πρώτο ταφικό μνημείο αυτού του τύπου του 10ου αιώνα που έχει εντοπιστεί στο Suzdal Opolye.

Ο άνδρας ήταν μόλις 25 έως 35 ετών

Στο κέντρο του αρχαίου νεκροταφείου οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν έναν μεγάλο, ορθογώνιο ξύλινο θάλαμο διαστάσεων περίπου 3,1 επί 2,7 μέτρα, ο οποίος είχε κατασκευαστεί περίπου ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Το δάπεδο, οι τοίχοι αλλά και η οροφή του ήταν κατασκευασμένα από ξύλο. Με το πέρασμα των αιώνων η οροφή σάπισε και κατέρρευσε στο εσωτερικό του τάφου.

Στο νότιο τμήμα του θαλάμου βρέθηκε ο σκελετός ενός άνδρα ηλικίας περίπου 25 έως 35 ετών, τοποθετημένου με το κεφάλι προς τα δυτικά.

Στη βόρεια πλευρά, όμως, τους αρχαιολόγους περίμενε ένα ακόμη εντυπωσιακό εύρημα: δίπλα στον νεκρό υπήρχαν ο σκελετός ενός αλόγου και τα οστά ενός σκύλου.

Το πολεμικό τσεκούρι και το δόρυ

Τα αντικείμενα που συνόδευαν τον άνδρα δείχνουν ότι δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη ταφή.

Κοντά στον λαιμό του εντοπίστηκαν δύο μεταλλικά κουμπιά, ενώ στο στήθος του υπήρχε μια ασημένια πεταλόσχημη πόρπη, η οποία συγκρατούσε το εξωτερικό ένδυμά του.

Δίπλα στον αριστερό μηρό βρέθηκε ένα σιδερένιο μαχαίρι, ενώ στα πόδια του υπήρχαν ένα πολεμικό τσεκούρι, στο οποίο διατηρήθηκαν ακόμη και υπολείμματα της λαβής του, καθώς και μια χτένα από κέρατο.

Ανάμεσα στον άνδρα και το άλογο οι αρχαιολόγοι βρήκαν επίσης την αιχμή ενός δόρατος, μαζί με υπολείμματα του ξύλινου κονταριού του.

Στον ίδιο χώρο εντοπίστηκαν αναβολείς, χαλινάρι και άλλα εξαρτήματα ιππικού εξοπλισμού. Η παρουσία μιας πόρπης οδηγεί τους ερευνητές στην εκτίμηση ότι μέσα στον τάφο είχε τοποθετηθεί και σέλα, τα οργανικά μέρη της οποίας δεν διατηρήθηκαν.

Το παράξενο αντικείμενο που μπορεί να αποκαλύπτει τη θέση του

Ανάμεσα στα κτερίσματα υπήρχαν και τμήματα μικρής ζυγαριάς.

Οι ερευνητές έχουν βρει ανάλογα αντικείμενα και σε προηγούμενες ταφές ιππέων στο Gnezdilovo.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας, ο συνδυασμός όπλων, ζυγαριάς και σταθμών ζύγισης μπορεί να υποδηλώνει ότι ο νεκρός ανήκε σε ανθρώπους που εκτελούσαν δημοσιονομικές ή διοικητικές λειτουργίες, όπως το ζύγισμα νομισμάτων κατά τη συγκέντρωση φόρων. Πρόκειται, πάντως, για επιστημονική ερμηνεία των ευρημάτων και όχι για οριστική ταυτοποίηση της ιδιότητάς του.

Ένας άνθρωπος της ελίτ

Οι λεγόμενες «καμερικές ταφές», δηλαδή οι υπόγειοι ξύλινοι ταφικοί θάλαμοι, διαφέρουν σημαντικά από τις περισσότερες ταφές της ίδιας περιόδου.

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, συνδέονται με ανθρώπους υψηλής κοινωνικής θέσης. Στις ανδρικές ταφές αυτού του τύπου εντοπίζονται συχνά όπλα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ο νεκρός συνοδεύεται και από άλογο.

Η συγκεκριμένη ταφική πρακτική εμφανίστηκε στη Ρως στα τέλη του 9ου αιώνα, σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφεται και η παρουσία ανθρώπων σκανδιναβικής προέλευσης στην περιοχή, και διατηρήθηκε κατά τον 10ο αιώνα.

Οι συγκεκριμένοι τάφοι είναι εξαιρετικά σπάνιοι. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ερευνητές, έχουν μελετηθεί λίγο περισσότεροι από 80 τέτοιοι ταφικοί θάλαμοι σε εννέα νεκροπόλεις.

Γιατί η ανακάλυψη θεωρείται τόσο σημαντική

Μέχρι σήμερα, οι ταφές στο Gnezdilovo που περιείχαν όπλα και ιππικό εξοπλισμό χρονολογούνταν κυρίως στον 11ο αιώνα.

Ο νέος τάφος μεταφέρει πλέον αυτές τις ενδείξεις πίσω στον 10ο αιώνα.

Ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, ακαδημαϊκός Nikolai Makarov, επισημαίνει ότι η ανακάλυψη δείχνει πως το Suzdal Opolye είχε ήδη από τον 10ο αιώνα εξελιχθεί σε τόπο όπου βρισκόταν αρχαιορωσική ελίτ και σε σημείο στρατιωτικο-διοικητικού ελέγχου των βορειοανατολικών περιοχών της Ρως.

Το εύρημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για έναν ακόμη λόγο: ο τάφος δεν είχε διαταραχθεί από παλαιότερες ανασκαφές, ενώ τα ανθρώπινα και ζωικά οστά, όπως και μεγάλο μέρος των αντικειμένων που είχαν τοποθετηθεί στο εσωτερικό του, διατηρήθηκαν σε καλή κατάσταση.

Έπειτα από περίπου μία χιλιετία, ο ξύλινος θάλαμος με τον άνδρα, το άλογο, τον σκύλο, τα όπλα και τον εξοπλισμό του δίνει πλέον στους αρχαιολόγους ένα σπάνιο παράθυρο στις ταφικές πρακτικές και στην κοινωνική οργάνωση της περιοχής κατά τον 10ο αιώνα.

ΠΗΓΗ: vimavochas.gr – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΒΟΧΑΣ